‘Herstelbudgetten’, maar wie zal de schulden betalen?

Er worden massa’s schulden gemaakt en opgekocht door de centrale banken om de coronacrisis te overwinnen. Maar ooit moeten die schulden afgebouwd worden. Hoe kunnen we ooit die bergen verleggen? 

Inschrijvers Nieuwsbrief krijgen eerder toegang tot de invloedrijkste artikels. Klik om je mailadres op te geven.

1900 miljard dollar voor het ‘American Rescue Plan’ en nog eens 2300 voor infrastructuurwerken (bruggen, wegen, internet, energie, …) en onderzoek & ontwikkeling. De geldinjecties van Joe Biden zijn niet min. De nieuwe Amerikaanse president drukt het hardst op het gaspedaal maar wereldwijd gaan regeringen en centrale banken over tot massale stimulus in deze coronacrisis. Ik vernoem ook de centrale banken, want die ‘onafhankelijke’ instellingen maken het uiteraard allemaal mogelijk. Lage rente en inkopen van schulden zorgen voor goedkoop geld. 

Wat me wel gelukkig stemt hierin zijn zaken als de Europese Green Deal en Biden die, naast een extra boost voor een economie die eigenlijk op zichzelf al vrij veerkrachtig herstelt, vol wil inzetten op de klimaattransitie via zijn biljoenen. Zijn bouwwerken moeten in het teken staan van duurzaamheid, het wagenpark zal in grote mate geëlectrificeerd worden en producenten van batterijen kunnen fiscale aanmoedigingen tegemoet zien. Dat laatste trouwens alleen… als ze in Amerika produceren en niet in China! Herkenbaar? Dit moet ook mee de Republikeinen overtuigen natuurlijk. 

Terug naar het algemene plaatje. Of liever, het algehele plaatje van de budgetten, want laat ons eerlijk zijn, het échte algemene plaatje dat we in het oog moeten houden is wel dat van het klimaat, van onze planeet. Vele uitgaven dus, en bergen aan schulden, oplopende begrotingstekorten zoals we die nog niet eerder zagen. Volgens het IMF zou wereldwijd de schuldgraad van overheden zijn opgelopen tot net geen 100 procent van het BBP en het gemiddelde begrotingstekort klom spectaculair boven de 10 procent. 

Uiteindelijk moeten deze schulden terugbetaald worden, en hoe doen we dat? Het IMF heeft ook hier een voorstel. Europa denkt hier trouwens al langer over na maar het blijkt moeilijk uitvoerbaar. De hoge inkomens en bedrijven met extra winsten dankzij corona tijdelijk meer belasten. Ik las online veel twijfel over het woordje ‘tijdelijk’ wanneer Europa dit idee in de praktijk zou brengen. En die scepsis is waarschijnlijk terecht in historisch perspectief. Democraat Joe Biden gaat recent ook die richting op. Hij wil bijvoorbeeld de winstbelasting voor bedrijven verhogen van 21 naar 28 procent en buitenlandse winsten meer viseren. Zijn minister van financiën en voormalig Fed-voorzitster Janet Yellen pleitte voor wereldwijde afspraken rond minimumbelastingen voor bedrijven. 

Dat is één mogelijkheid om de schulden (deels) te betalen, indien men er ook in slaagt allerlei achterpoortjes en vlucht naar belastingparadijzen te sluiten. Een andere mogelijkheid zijn algemene belastingverhogingen. Die zouder er in de toekomst, als de crisis is gaan liggen, ook wel eens van kunnen komen. Maar dat is niet populair, zeker niet wanneer er verkiezingen om de loer liggen. En dat is in de Westerse wereld vaak het geval. 

Derde optie: schulden schrappen. Althans deze op de balans van de centrale banken. Deze zijn immers enorme schuldeisers geworden in Amerika en Europa maar ook daarbuiten. Dit is echter niet zonder risico. Stel dat de ECB deze stap zou zetten. Dat kwijtgescholden geld blijft dan permanent in de economie. Het kan een onverwacht hoge opstoot van inflatie met zich meebrengen en de waarde van de munt onderuit halen met een uitholling van de koopkracht en dalende appetijt van buitenlandse investeerders tot gevolg. Om die hoge inflatie te beperken en de kookracht enigszins te vrijwaren zal de rente moeten verhoogd worden. Ook moeilijk, en zal ook weer druk zetten op het schuldpapier en de appetijt van buitenlandse investeerders. 

Ten slotte een vierde optie, meer waarschijnlijk en wat voorzichtiger, maar eigenlijk nog steeds de koopkracht uithollend…: die schulden gewoonweg ellenlang op de balansen van de ECB, de Fed, de Bank of England, … laten staan en herfinancieren met nieuwe leningen. Daarbovenop de rente zeer lang ultralaag houden om de kosten beperkt te houden. Deze methode zal echter ook de inflatie aanwakkeren. Het feit dat die inflatie hoger is dan de rente, een negatieve reële rente dus, zal er dan weer voor zorgen dat de schuldenberg verkleint. Door inflatie wordt geld minder waard, schulden dus ook. De uitholling van de koopkracht van schuldeisers (en spaarders) zorgt dan voor de trage, automatische afbouw van de schuldenbergen. 

Vraag gerust ook een vrijblijvend en gratis infopakket + boek aan bij onze partner, broker Lynx.