Koen De Leus (Fortis): Met één pennentrek kan centrale bank de staatsschulden schrappen

Monetaire financiering van overheidsuitgaven wordt meer bespreekbaar, al schuilen er ook gevaren in. Liquiditeiten in de economie pompen is echter in de coronacrisis niet de enige oplossing. Beurswereld.com ging in gesprek met hoofdeconoom Koen De Leus van BNP Paribas Fortis.

Centraal bankiers dringen aan op extra steunmaatregelen van overheden om de economische coronacrisis te bedwingen, zelf zitten ze dichtbij hun limieten. Wordt daarbij eigenlijk nog over helikoptergeld gesproken [blanco cheques voor burgers, gefinancierd door de centrale bank?] ?

De vraag is natuurlijk wat de definitie van helikoptergeld is… Men koopt al massaal obligaties op en zo stimuleren ze overheden om de geldkraan open te houden. Eigenlijk zou je dit helikoptergeld kunnen noemen.

In dat kader wordt meer en meer gesproken over MMT, de ‘Moderne Monetaire Theorie’. Als een soeverein land zichzelf zoveel mogelijk financiert met eigen munt, in plaats van via het buitenland, kan de centrale bank van de ene dag op de andere die schulden vernietigen. Als je ruim boven de 100 procent van het BBP in de schulden zit bijvoorbeeld kan je dat via één pennentrek schrappen als de eigen centrale bank de schuldeiser is.

Dat klinkt te mooi om waar te zijn. Welke gevaren schuilen in dit systeem?

Als de centrale bank de schulden schrapt zit al dat geld vast in de economie. Vroeg of laat kan dit tot inflatie leiden. En hoe tem je die dan, zonder de rente op te trekken? In deze ‘Moderne Monetaire Theorie’ wordt alles fiscaal geregeld en het rentebeleid van centrale banken is in principe buitenspel gezet. Alle stimulus gebeurt via overheidsbestedingen.

Een voor de hand liggende oplossing is geld uit de economie halen door de belastingen te verhogen, maar dat zal natuurlijk geen enkele politicus graag doen. Ze zitten dus potentieel met het probleem van een te hoge inflatie en de oplossing ervoor ligt gevoelig.

Ik voel wel dat er meer en meer aanvaarding komt voor deze manier van werken. Dit wil natuurlijk niet zeggen dat men MMT morgen doorvoert, maar het wordt ietwat bespreekbaar.

Vandaag doet met al voluit aan quantitative easing [opkopen van schuldpapier] en men kan dit dan tot in het oneindige laten staan op de balans van de centrale bank. Dit zou je helikoptergeld kunnen noemen om op de vorige vraag terug te komen. Een stap verder zou het MMT-systeem zijn.

Kan dit ook in Europa met al die staten, elk met eigen motieven en standpunten?

Het grote probleem voor Europa is natuurlijk dat je een soeverein land moet zijn, dat zijn eigen geld kan drukken. In Europa moeten al die aparte staten akkoord gaan. Landen als Duitsland en Nederland zullen nooit in zo’n systeem willen stappen. Voor Amerika, Japan of het VK kan je zo’n denkoefening beginnen, voor Europa ligt dat moeilijker.

Wat de coronacrisis specifiek betreft. Centrale banken en overheden kunnen nog zoveel geld uitdelen als ze willen, als de bevolking angstiger en voorzichtiger wordt blijven we wel aanmodderen natuurlijk.

Dat is een terechte opmerking. Zolang dit niet onder controle is ga je de economie ondermijnen.

De landen die het snelst en hardst hebben opgetreden doen het nu eigenlijk het beste. Besteding gaat niet enkel over het fysiek tegengehouden worden, doordat zaken simpelweg gesloten zijn. Het gaat ook over vertrouwen, het psychologische. Durven de mensen wel te consumeren en buiten te komen?

In Zweden was er bijna geen lockdown maar daar werd de economie evengoed gedrukt, vergelijkbaar met hun buurlanden Noorwegen en Finland. De overheid moet de mensen overtuigen dat ze de verspreiding van het virus beperken, dat ze het onder controle houden. De burgers moeten zich veilig voelen.

Wat onze regering vandaag doet vind ik trouwens heel goed. Liever met strengere maatregelen richting een normalisering van ons leven dan soepeler beleid en steeds weer nieuwe besmettingsgolven en opflakkeringen krijgen, met een ondermijning van het vertrouwen en de bestedingen van dien.

Vele bedrijven hebben zich trouwens aangepast en gaan van een strenger regime niet al te veel last hebben. Voor de horeca en evenementen ligt dat natuurlijk wat moeilijker. Aan die sectoren moet men blijvende steun bieden.

Vele andere bedrijven moeten zich in principe wel kunnen redden. Bedrijven die dat niet doen zijn misschien niet creatief genoeg geweest? Of het zijn zombiebedrijven, die ook in normale omstandigheden zouden omvallen. Die bedrijven moeten we niet overeind proberen te houden. België bezet al de op drie na hoogste plaats qua aantal zombiebedrijven. We hoeven daar echt niet de absolute toplanden als Griekenland en Spanje voorbij te steken.

Volg ons via Facebook,  twitter of 

Lees de andere gesprekken/interviews hier.
Foto: BNP Paribas Fortis, Koen De Leus

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s